Kiedy coś się dzieje, najtrudniejsze bywa nie samo zgłoszenie, tylko ustalenie, do kogo właściwie się zwrócić. Gdzie zgłosić i szukać pomocy to pytanie, na które warto znać odpowiedź wcześniej, bo w kryzysie nikt nie przegląda spokojnie stron instytucji. Poniżej lista miejsc, z podziałem na sytuacje, w których każde z nich jest właściwe.
Tekst należy do działu Bezpieczne ustawienia krok po kroku i całości opisanej w głównym przewodniku AI a dziecko. Warto go zapisać w zakładkach albo wydrukować razem z planem awaryjnym.
W skrócie
- Wsparcie dla dziecka: 116 111, całodobowo i bezpłatnie.
- Wsparcie dla dziecka i rodzica: 800 12 12 12, całodobowo.
- Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia: 112.
- Nielegalne treści, w tym materiały z udziałem dzieci: dyzurnet.pl.
- Przestępstwo: zawiadomienie na policji. Dane osobowe: Prezes UODO.
Telefony wsparcia
Numer 116 111 to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, działający całą dobę i bezpłatnie. Dziecko może zadzwonić samo, także w nocy, i porozmawiać o czymś, czego nie chce powiedzieć rodzicowi. Warto zapisać ten numer w telefonie dziecka i powiedzieć wprost, po co tam jest, zamiast czekać na moment kryzysu.
Numer 800 12 12 12 to Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, również całodobowy, z którego mogą korzystać także dorośli w sprawach dotyczących dzieci. To dobry pierwszy kontakt, gdy nie wiesz, czy sytuacja jest poważna, i potrzebujesz porozmawiać z kimś, kto zna podobne sprawy.
| Sytuacja | Gdzie się zgłosić |
|---|---|
| Bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia | 112 |
| Dziecko chce z kimś porozmawiać | 116 111 |
| Rodzic nie wie, jak zareagować | 800 12 12 12 |
| Materiały intymne z udziałem dziecka | dyzurnet.pl oraz policja |
| Szantaż, groźby, kontakt dorosłego | Policja, zawiadomienie o przestępstwie |
| Wyłudzenie danych, fałszywe strony | Zgłoszenie do zespołu reagowania CERT Polska |
| Naruszenie danych osobowych dziecka | Administrator usługi, następnie Prezes UODO |
| Sprawa dotyczy klasy | Wychowawca, dyrekcja, psycholog szkolny |
| Trudności emocjonalne dziecka | Poradnia psychologiczno-pedagogiczna, lekarz rodzinny |
Zgłaszanie nielegalnych treści
Zespół dyzurnet.pl przyjmuje zgłoszenia dotyczące nielegalnych treści w internecie, w szczególności materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci. Zgłoszenie można wysłać anonimowo, a zespół współpracuje z serwisami i służbami w kraju i za granicą, co przyspiesza usuwanie materiałów.
To ścieżka równoległa do zawiadomienia policji, a nie zamiast niego. Przy materiałach dotyczących własnego dziecka warto uruchomić obie naraz, po zabezpieczeniu dowodów. Procedurę krok po kroku opisuję w tekstach Plan awaryjny przy incydencie i Deepfake dziecka.
Policja i zawiadomienie o przestępstwie
Zawiadomienie składa się na dowolnym komisariacie albo pisemnie, i nie trzeba do tego prawnika ani znajomości przepisów. Wystarczy opisać, co się stało, kiedy i wobec kogo, oraz dołączyć zabezpieczone dowody. Warto poprosić o potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia.
Zgłoszenia wymagają przede wszystkim: szantaż i groźby, rozpowszechnianie materiałów intymnych z udziałem osoby małoletniej, kontakt dorosłego z dzieckiem o charakterze seksualnym, włamanie na konto i kradzież tożsamości. Sprawami nieletnich sprawców zajmuje się sąd rodzinny, ale zgłoszenie i tak zaczyna się tak samo. Konkretne sytuacje opisuję w tekstach Szantaż zdjęciami i Kontakt z nieznajomym w grach.
Platformy i usługi
Serwisy mają własne formularze zgłoszeń, a przy treściach dotyczących osób małoletnich zwykle osobną, szybszą ścieżkę, z której warto korzystać zamiast zwykłego zgłoszenia. Po wysłaniu zachowaj numer zgłoszenia, bo bywa potrzebny przy kontakcie z policją albo przy ponownym zgłoszeniu tego samego materiału.
Osobna kategoria to dane osobowe. Żądanie usunięcia danych dziecka kieruje się najpierw do administratora usługi, a gdy nie ma reakcji, przysługuje skarga do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Szerzej o prawach opisuję w tekstach Dane dziecka w aplikacjach z AI i RODO w szkole a AI.
Szkoła i wsparcie psychologiczne
Gdy sprawa dotyczy klasy, szkoła jest miejscem, w którym rozgrywa się codzienność dziecka, więc kontakt z wychowawcą i dyrekcją bywa równie ważny jak zgłoszenie formalne. Warto ustalić trzy rzeczy: zatrzymanie rozsyłania materiału, ochronę dziecka w zwykłych sytuacjach i reakcję wobec sprawcy, jeśli jest uczniem. Dobrze mieć te ustalenia na piśmie.
Przy trudnościach emocjonalnych pierwszym krokiem może być psycholog szkolny, poradnia psychologiczno-pedagogiczna albo lekarz rodzinny, który wskaże dalszą ścieżkę. Poradnie prowadzą też diagnozę trudności w uczeniu się, co bywa potrzebne przy dostosowaniach szkolnych. Piszę o tym w tekstach AI a zdrowie psychiczne nastolatka i AI a dysleksja.
Gdy sprawa jest poważna
Zapisz te dane w telefonie zanim będą potrzebne.
- 112 – bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia.
- 116 111 – telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, całodobowo i bezpłatnie.
- 800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, także dla rodziców.
- dyzurnet.pl – nielegalne treści, w tym materiały z udziałem dzieci.
- Policja – zawiadomienie o przestępstwie, z zabezpieczonymi dowodami.
Co zrobić dziś
- Zapisz 116 111 i 800 12 12 12 w telefonie swoim i dziecka.
- Dodaj adres dyzurnet.pl do zakładek.
- Zapisz kontakt do wychowawcy i psychologa szkolnego w jednym miejscu.
- Powiedz dziecku, że pod 116 111 może zadzwonić samo, także w nocy.
Czego nie robić
- Nie zgłaszaj bez zabezpieczonych dowodów, jeśli da się je jeszcze zebrać.
- Nie ograniczaj się do zgłoszenia na platformie przy poważnych sprawach. Potrzebne jest też zawiadomienie.
- Nie zwlekaj z kontaktem ze szkołą, gdy materiał krąży w klasie.
- Nie czekaj z pomocą psychologiczną na wyraźne objawy. Reakcja bywa opóźniona o kilka tygodni.
Najczęstsze pytania
Gdzie zgłosić nielegalne treści dotyczące dziecka?
Do zespołu dyzurnet.pl, który przyjmuje zgłoszenia nielegalnych treści, w tym materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci, oraz równolegle na policję. Zgłoszenie na platformie jest trzecim, uzupełniającym torem.
Pod jaki numer może zadzwonić dziecko?
Pod 116 111, telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, całodobowy i bezpłatny. Warto zapisać go w telefonie dziecka i powiedzieć, że może zadzwonić samo, także w nocy.
Gdzie szukać wsparcia jako rodzic?
Pod numerem 800 12 12 12, czyli Dziecięcym Telefonem Zaufania Rzecznika Praw Dziecka, z którego korzystają także dorośli. To dobry pierwszy kontakt, gdy nie wiesz, czy sytuacja jest poważna.
Czy trzeba prawnika, żeby złożyć zawiadomienie na policji?
Nie. Wystarczy opisać, co się stało, kiedy i wobec kogo, oraz dołączyć zabezpieczone dowody. Zawiadomienie składa się na dowolnym komisariacie albo pisemnie, warto poprosić o potwierdzenie przyjęcia.
Co zrobić, gdy usługa nie usuwa danych dziecka?
Najpierw kierujemy żądanie do administratora usługi, powołując się na prawo do usunięcia danych. Gdy nie ma reakcji, przysługuje skarga do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.